Isıtma devrelerinde glikol kullanımının uzun vadede faydaları nelerdir?

Hangi tesisatta anlamlıdır?

• Bina dışından veya ısıtılmayan alandan geçen hatlar
• Dış ünitesi dışarıda olan ısı pompası ve soğutma grubu devreleri
• Güneş kolektörü ve kar eritme devreleri
• Kışın uzun süre kullanılmayan yapılar
• Elektrik veya pompa arızasında donma riski taşıyan hatlar

Sürekli ısıtılan bir binanın içinden geçen sıradan bir radyatör devresinde glikol genellikle gerekmez. Böyle bir tesisatta kaliteli su ve uygun bir inhibitör daha sade bir çözüm olabilir.

Uzun vadeli faydalar

Don hasarına karşı sigorta. Patlayan bir boru veya eşanjör, tek başına parça maliyetinden ibaret değildir. Su hasarı ve ısıtma kesintisi de maliyete eklenir.

Elektrik kesintisinde güvence. Dış hatlarda don koruması yalnızca pompanın çalışmasına bağlıysa, enerji kesintisi tesisatı savunmasız bırakır. Glikol bu riski azaltır.

İnhibitörle korozyon kontrolü. Isı transfer akışkanı olarak satılan ürünlerde korozyon inhibitörleri bulunur. Ancak fayda inhibitörden gelir ve zamanla tükenir. Glikolun kendisi bozunursa asidik hale gelip metallere zarar verebilir.

Kontrollü işletme. Glikollu sistem, sahipsiz bırakılamaz. Düzenli ölçüm yapılan bir tesisatta konsantrasyon düşüşü gizli sızıntıları da erkenden gösterir.

Faydanın bedeli

Düzeltme değerleri ürüne ve sıcaklığa göre değişir. Örneğin aynı üretici belgesi, %50 etilen glikol için basma yüksekliği düzeltmesini 82 °C'de 1,23 ve 38 °C'de 1,49 olarak verir. Bu yüzden karışımın gerçek çalışma sıcaklığıyla hesap yapılmalıdır.

Oranı nasıl seçmeli?

Önce korumayı tanımlayın. Dow'un tablosu iki farklı ihtiyacı ayırır:

• Donma koruması: Akışkan buz kristali oluşmadan pompalanabilir kalır. Sistem soğukta çalışacaksa bu gerekir.
• Patlama koruması: Akışkan bulamaç kıvamına gelebilir ama genleşme hacmi varsa boruyu patlatmaz. Sistem soğukta devreye girmeyecekse bu yeterli olabilir.

Tablo DOWFROST HD teknik belgesinden alındı ve yalnızca o ürün için tipik değerdir. Kullandığınız ürünün kendi tablosuna bakın. Dow, beklenen en düşük sıcaklığın en az 3 °C altını esas almayı öneriyor.

Daha fazlası daha iyi değildir. Gereksiz yüksek oran, pompayı ve ısı transferini boşa zorlar. Kazan üreticileri çoğu zaman %50'yi, bazı yüksek verimli uygulamalarda %35'i üst sınır kabul eder. Çok düşük oran da sorunludur: Dow, %20'nin altındaki çözeltilerde inhibitör seviyesinin ayarlanmasını ister.

Pompa açısından ne kontrol edilmeli?

KSB'nin 2019 tarihli Calio kılavuzu 1:1 oranına kadar su-glikol karışımını izinli akışkanlar arasında sayar. KSB'nin diğer kılavuzlarında da glikol oranına göre çalışma verilerinin daha yüksek viskoziteye uyarlanması gerektiği belirtilir.

Dört kontrol yapın:

1. Seçilen modelin güncel belgesinde izin verilen glikol oranını doğrulayın.
2. Debi ve basma yüksekliğini suya göre değil, karışıma göre hesaplayın.
3. Modelin belgesindeki izin verilen en yüksek viskoziteyi kontrol edin. Yukarıdaki tabloda −20 °C için verilen değer, sirkülatörlerin kabul ettiği sınırların çok üzerinde olabilir.
4. Pompanın minimum akışkan sıcaklığını kontrol edin. Calio, Calio Pro ve Calio Pro Plus serilerinde alt sınır −10 °C'dir; diğer modellerde farklı olabilir.

Uzun ömürün şartı: bakım

Glikolun ömrü ürüne ve şartlara göre çok değişir. Bir kaynağa göre ucuz ürünlerin tasarım ömrü 3-5 yıl, üst seviye ürünlerin 15 yıla kadar çıkabilir. Başka bir üretici 20 yılı aşan ömürlerden söz etse de, sert kullanımın ve kirlenmenin bunu ciddi biçimde kısalttığını belirtir.

Noble'ın kılavuzu şu izlemeyi öneriyor:

• İlk ölçüm: Dolumdan 2-4 hafta sonra bir başlangıç analizi yapın.
• Yıllık ölçüm: En az yılda bir konsantrasyon, pH ve genel akışkan durumuna bakın.
• Refraktömetre: Giderek düşen oran, sızıntıya işaret edebilir.
• pH 8,0'ın altı: İnhibitörün önemli kısmı tükenmiş olabilir.
• pH 7,0'ın altı: Glikol oksitlenmiş olabilir; boşaltıp yıkama ve yenileme düşünülür.

Bu eşikler ürüne göre farklılaşabilir. Kendi ürününüzün belgesini esas alın.

En sık yapılan hatalar

• Otomotiv antifrizi kullanmak. Bu ürünlerdeki silikatlar jelleşebilir ve ısı transferini düşürebilir.
• Sert suyla karıştırmak. Noble, 100 ppm'in altında toplam sertlik, 25 ppm'in altında klorür ve sülfat öneriyor.
• Kirli sisteme doldurmak. Dolum öncesinde sistem yıkanmalıdır. Glikol tek başına manyetit temizlemez.
• Otomatik su besleme açık bırakmak. Fark edilmeyen sulanma, don korumasını sessizce azaltır.
• Malzeme uyumunu atlamak. Standart propilen glikol, alüminyum eşanjör veya galvanizli boru için uygun olmayabilir. Kazan ve eşanjör üreticisine sorun.
• Devrenin bir bölümünü hapsetmek. Bir bölümü tamamen ayıran çek valf veya kapalı vana, genleşmeyi engelleyerek don hasarına yol açabilir.

Kullanım suyu veya şebeke bağlantısı varsa yerel koşulları da kontrol edin. Bazı durumlarda geri akış önleyici ya da fiziksel ayırma gerekir.

Örnek karar: Dış hattı olan bir tesisat

Kurgusal bir örnek olarak beklenen en düşük sıcaklığın −15 °C olduğunu varsayalım. Dow'un önerdiği 3 °C payla tablodaki −18 °C satırı seçilir.

Sistem bu sıcaklıkta çalışmaya devam edecekse donma koruması için yaklaşık %38,3 ürün gerekir. Sistem bu koşulda çalışmayacak ve yalnızca patlamaya karşı korunacaksa bu oran yaklaşık %25,5'e iner. Aradaki 13 puanlık fark, yıllarca daha az viskozite ve daha yüksek ısı taşıma anlamına gelir. Ancak ikinci seçenek, akışkan bulamaç halindeyken pompanın çalıştırılmaması gibi işletme kuralları gerektirir.

Sonuç

Don riski gerçekse glikol, söz konusu hasarın yanında makul bir sigortadır. Faydayı korumak için doğru oran, uygun ürün ve düzenli ölçüm gerekir. Don riski yoksa bedelini ödemek gerekmez.

Sık sorulan sorular