1. Gereken debiyi hesaplayın

Debi, taşınacak ısı yükünden ve gidiş-dönüş sıcaklık farkından bulunur. Su için pratik formül şudur:

Q = P1,163 × ΔT

Burada Q debiyi (m³/h), P ısı yükünü (kW), ΔT ise sıcaklık farkını (K) gösterir.

Isı yüküΔTGereken debi
24 kW20 Kyaklaşık 1,0 m³/h
100 kW20 Kyaklaşık 4,3 m³/h
100 kW10 Kyaklaşık 8,6 m³/h

Tablo önemli bir noktayı gösteriyor: aynı ısı yükünde ΔT yarıya inerse debi iki katına çıkar. Düşük sıcaklıklı sistemlerde ve ısı pompalarında bu nedenle pompa seçimi ayrıca kontrol edilmelidir.

2. Basma yüksekliğini bina yüksekliğinden değil, kayıplardan bulun

Kapalı devrede basma yüksekliği, bina yüksekliği demek değildir. Belirleyici olan, en yüksek dirence sahip kritik hattaki toplam basınç kaybıdır.

Bu toplamda şunlar yer alır:

  • Düz boru ve bağlantı parçaları
  • Kazan, eşanjör ve kollektör
  • Vanalar, balans vanaları ve pislik tutucular
  • Radyatör, fan-coil veya yerden ısıtma devresi

Hesap yapılmadan "eskisi kaç metreyse o olsun" demek, sık yapılan bir hatadır. Eski pompa zaten büyük seçilmişse aynı hata yeni pompaya taşınır.

3. Çalışma noktasını eğri üzerinde okuyun

Hesaplanan debi ve basma yüksekliği pompa eğrisine işaretlenir. Bu nokta seçilen modelin kontrol aralığında kalmalıdır.

Pompa adındaki yükseklik değeri sıfır debiye aittir. Örneğin "-60" ile biten bir modelin, gereken debide 6 metre sağlaması beklenmez. Karar her zaman eğriye bakılarak verilmelidir.

Gereğinden büyük pompa, fazla enerji tüketmenin yanında termostatik vanalarda ses sorununa da yol açabilir. KSB de bu sese dikkat çekiyor.

4. Akışkan ve sıcaklık sınırlarını kontrol edin

Calio, Calio Pro ve Calio Pro Plus serileri -10 ile +110 °C arasındaki akışkan sıcaklıklarında çalışır. Diğer serilerde ve içme suyu modellerinde sınırlar farklı olabilir; seçtiğiniz modelin belgesine bakın.

Dikkat edilecek üç durum vardır:

  • Glikol: Akışkan koyulaştıkça pompanın çalışma verileri düzeltilmelidir. KSB'nin Calio kılavuzu su-glikol karışımını 1:1 oranına kadar tanımlar. Ayrıntılar glikol makalemizde.
  • Soğutma devreleri: Akışkan sıcaklığı ortam sıcaklığından düşükse motorda ve klemens kutusunda yoğuşma riski doğar. Seçimden önce üreticinin soğuk su koşullarını kontrol edin.
  • Yüksek sıcaklık: Sıcaklık arttıkça gereken minimum giriş basıncı da artar. Konu kavitasyon makalemizde anlatılıyor.

5. Basınç sınıfı ve bağlantı ölçüsünü netleştirin

Çok katlı binada alt kattaki pompa, statik basıncın büyük bölümünü taşır. Bu yüzden pompanın PN değeri tesisatın en yüksek çalışma basıncını karşılamalıdır. Calio Pro Plus serisi PN 6, PN 10 ve PN 16 sınıflarını kapsar.

Eski pompa değişiyorsa üç ölçüye bakın: montaj boyu (örneğin 130 veya 180 mm), bağlantı tipi (dişli veya flanşlı) ve bağlantı çapı. Boru çapı, pompa ağzı çapından küçük olmamalıdır.

6. Kontrol modunu tesisata göre seçin

KSB'nin Calio kılavuzu modları şöyle ayırıyor:

TesisatUygun başlangıç
Radyatörlü, termostatik vanalı iki borulu sistemOransal basınç (Δp-v), mümkünse DynamicControl ile
Yerden ısıtmaSabit basınç (Δp-c)
Güneş enerjisi devresiSabit basınç (Δp-c)
Sistem eğrisi bilinmiyorStandart ayar + DynamicControl
Bina otomasyonu kontrol ediyorHarici sinyal veya Modbus

Ayrıntılar ve tasarruf rakamları için kontrol modları makalemize bakın.

7. Enerji verimliliğini ve bina otomasyonunu değerlendirin

Türkiye'de bağımsız salmastrasız devirdaim pompaları için üst sınır EEI 0,23'tür. Etikette yazan değer düştükçe pompa daha verimlidir; EEI makalemiz bu değerin nasıl hesaplandığını anlatıyor.

Binada otomasyon varsa sinyal altyapısı baştan düşünülmelidir. Calio Pro Plus'ta Modbus RTU standarttır; ek modüllerle diğer otomasyon sistemlerine bağlanabilir.

8. Yedeklilik gerekiyor mu?

Hastane, otel veya veri merkezi gibi kesintinin pahalıya patladığı binalarda ikiz pompa düşünülmelidir. KSB'nin Calio Z, Calio Pro Z ve Calio Pro Plus Z modelleri bu amaçla sunulur. Calio Pro Plus Z, bir pompayı yedekte tutabilir veya en yüksek yükte iki pompayı birlikte çalıştırabilir.

KSB serileri nasıl ayrılır?

SeriÖne çıkan kullanımBağlantı ve basma yüksekliği
Calio SIKonut ve küçük ticari yapılarG 1, G 1½ ve G 2 rakor; 4 ile 9,5 m
Calio SI HP MINIDar montaj alanlarıG 1 ve G 1½ rakor; 130 veya 180 mm boy
Calio SI HPOrta ölçekli konut ve ticari yapılarG 1½ ve G 2 rakor; 8 m
CalioBina ısıtma ve iklimlendirmeG 1½ rakordan DN 100 flanşa; 18 m'ye kadar
Calio ProBüyük binalarG 1½ ile DN 65; 24 m³/h ve 12 m'ye kadar
Calio Pro PlusBüyük projeler ve bina otomasyonuG 1½ ile DN 100; 18 m'ye kadar
Calio Z, Calio Pro Z, Calio Pro Plus ZYedekli sistemlerİkiz pompa
Calio Therm ve Calio SI ThermKullanım suyu resirkülasyonuİçme suyuna uygun tasarım

Güncel boyut ve eğriler için KSBuilding Consult seçim aracını kullanabilir veya yetkili satıcılarımıza danışabilirsiniz.

Örnek: 100 kW'lık radyatörlü bir bina

Aşağıdaki örnek kurgusaldır ve yöntemi göstermek içindir.

  1. Debi: Isı yükü 100 kW, gidiş-dönüş sıcaklığı 70/50 °C. Fark 20 K olduğundan gereken debi yaklaşık 4,3 m³/h'tir.
  2. Basma yüksekliği: Kritik hattaki kayıpların 4,5 metre hesaplandığını varsayalım. Çalışma noktası 4,3 m³/h ve 4,5 metredir.
  3. Model: Bu nokta, adındaki yüksekliğe göre değil eğriye göre aranır. Noktayı kontrol aralığında karşılayan en küçük uygun boyut öne çıkar.
  4. Kontrol: Termostatik vanalı iki borulu sistem olduğu için oransal basınç veya DynamicControl uygundur.
  5. Basınç: Pompa bodrumda ve binanın su sütunu 30 metreyse statik basınç yaklaşık 3 bardır. Pompanın farkıyla birlikte de PN 6 sınırının altında kalır, ancak emniyet ayarı da kontrol edilmelidir.
  6. Giriş basıncı: 70 °C için modelin minimum giriş basıncı, tesisatın gerçek basıncıyla karşılaştırılır.

Aynı binada %30 glikol kullanılsaydı 1. ve 2. adımlar karışımın özellikleriyle yeniden yapılırdı. Bu nedenle "100 kW için şu pompa" gibi hazır bir tablo tek başına yeterli değildir.

Eski pompayı değiştirirken

Değişim, hesabı yeniden yapmak için iyi bir fırsattır. Yalıtım, kazan veya vana değişikliğinden sonra binanın ısı yükü azalmış olabilir. Bu durumda aynı boyutta pompa almak gereksiz olabilir.

Eski pompanın plakasını fotoğraflayın, montaj boyunu ölçün ve varsa son enerji tüketimini not edin. Yeni pompadan sonra aynı verilerle karşılaştırma yapmak, kazancı somut olarak gösterir.

Hızlı kontrol listesi

  • Isı yükü ve ΔT'den debi hesaplandı.
  • Kritik hattaki kayıplardan basma yüksekliği hesaplandı.
  • Çalışma noktası eğri üzerinde kontrol edildi.
  • Akışkan, sıcaklık ve minimum giriş basıncı doğrulandı.
  • PN, montaj boyu ve bağlantı tipi tutuyor.
  • Kontrol modu ve otomasyon ihtiyacı belirlendi.

Sık sorulan sorular

Pompayı bir boy büyük almak güvenli midir?

Genellikle hayır. Fazla basınç vanalarda ses yapabilir ve enerji tüketimini artırır. Değişken devir bu farkı azaltır, ama yanlış seçimi tamamen ortadan kaldırmaz.

Kat sayısına göre pompa seçilir mi?

Kapalı devrede hayır. Kat sayısı boru uzunluğunu ve statik basıncı etkiler, ancak seçim hesaplanan kayıplara göre yapılır.

Hesabım yoksa ne yapmalıyım?

Mevcut pompanın eğrisi ve binanın ısı yükü iyi bir başlangıçtır. Yine de değişiklik öncesinde bir tesisat mühendisine danışın. Sistem eğrisi bilinmiyorsa uygun bir pompada DynamicControl kullanılabilir.

Kaynaklar

Örnek hesaplar ve kurgusal senaryolar metinde ayrıca belirtilmiştir. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; projenize özel kararlar için bir tesisat mühendisine danışın.